Standardy Ochrony Małoletnich w podmiocie leczniczym Centrum Zdrowia Psychicznego MEDIANA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
§1 Wstęp
Zgodnie z art. 22b ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na
tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz.U. z 2024 r. poz. 560 z późn. zm.) podmiot leczniczy
Centrum Zdrowia Psychicznego Mediana sp. z o.o. działa dla dobra dziecka i w jego najlepszym
interesie poprzez zapewnienie bezpieczeństwa, szacunku i godności małoletnim Pacjentom i
Podopiecznym. Jako podmiot medyczny zobowiązujemy się do ochrony dzieci przed wszelkimi
formami nadużyć: fizycznych, seksualnych, emocjonalnych i zaniedbania.
Rozdział I
Słownik pojęć/ objaśnienie terminów używanych
w dokumencie standardy ochrony dzieci
- Skróty i definicje
1) Podmiot Leczniczy – Centrum Zdrowia Psychicznego Mediana Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Opolu, przy ul. Ozimskiej 79/1, 45-370 Opole, wpisaną do
rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzony przez Sąd Rejonowy
w Opolu, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS
0001152752,
2) Personel lub członek personelu – osoba zatrudniona w Centrum Zdrowia Psychicznego
Mediana Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością na podstawie umowy o pracę, umowy
cywilnoprawnej, wolontariusz, praktykant, stażysta,
3) Kierownik Placówki – Zarząd Centrum Zdrowia Psychicznego Mediana Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością, który jest uprawniony do podejmowania decyzji o
działaniach Podmiotu leczniczego.
4) Dziecko – każda osoba która nie ukończyła 18-tego roku życia
5) Opiekun dziecka – osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego rodzic
lub opiekun prawny.
6) Zgoda rodzica dziecka – zgoda co najmniej jednego z rodziców dziecka/opiekunów
prawnych (w przypadku spraw istotnych dla dziecka oraz przy braku porozumienia między
rodzicami dziecka należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia sprawy
przez sąd rodzinny)
7) Ochrona dzieci – działania podjęte w odpowiedzi na konkretne sygnały dotyczące dziecka
lub dzieci, które mogą doznawać krzywdy lub są wykorzystywane.
8) Krzywdzenie dziecka – każde zamierzone lub niezamierzone działanie osoby dorosłej bądź
społeczności, które ma szkodliwy wpływ na zdrowie, rozwój fizyczny lub psychospołeczny
dziecka.
9) Przemoc fizyczna – celowe fizyczne krzywdzenie dziecka; obejmuje wszelkie zachowania,
w których użyta jest siła fizyczna i które mają na celu spowodowanie pewnego stopnia bólu
lub dyskomfortu, nawet niewielkiego. Obejmuje bicie ręką lub narzędziem, może też
polegać na przykład na uderzaniu, kopaniu, potrząsaniu, rzucaniu, drapaniu, szczypaniu,
gryzieniu, przypaleniu lub łamaniu kości. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być złamania,
siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne
10) Zaniedbywanie dziecka – jest to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie fizycznych i
psychicznych potrzeb dziecka. gdy osoby odpowiedzialne mają środki, wiedzę i dostęp do
usług, aby to zrobić. Dotyczy to m.in. jedzenia, ubrania, higieny, nadzoru lub schronienia, co
może skutkować poważnym uszczerbkiem na zdrowiu lub rozwoju dziecka. Obejmuje ono
również brak ochrony dziecka przed narażeniem na niebezpieczeństwo. Może przyjmować
formę nierespektowania praw dziecka, co w rezultacie prowadzi do zaburzeń w jego
zdrowiu i/lub rozwoju. Do zaniedbywania dziecka dochodzi w relacjach dziecka z osobą
zobowiązaną do opieki, wychowania, troski i ochrony.
11) Przemoc seksualna lub wykorzystywanie seksualne – angażowanie dziecka w aktywność
seksualną przez osobę dorosłą, np. trenera, opiekuna lub rodzica. Obejmuje zachowania
fizyczne, np. dotykanie dziecka, jak i bez kontaktu fizycznego, np. podglądanie lub słowna
agresja. Obejmuje także kontakty seksualne między znacznie starszym dzieckiem a
młodszym dzieckiem lub jeśli jedna osoba obezwładnia inną niezależnie od wieku.
Wykorzystywanie seksualne nie musi wiązać się z kontaktem; jest nim również np.
angażowanie dzieci w tworzenie obrazów seksualnych, zmuszanie dzieci do oglądania
obrazów o charakterze seksualnym lub oglądanie czynności seksualnych, zachęcanie dzieci
do zachowania w sposób nieodpowiedni pod względem seksualnym lub uwodzenie dziecka
w celu przygotowania go do wykorzystania poprzez zdobycie jego zaufania (w tym za
pośrednictwem mediów społecznościowych). W większości przypadków sprawcą jest
osoba, którą dziecko zna i której ufa, a do wykorzystania seksualnego dochodzi często w
odosobnionych, indywidualnych sytuacjach. Molestowanie seksualne obejmuje
nieakceptowalne i niepożądane zachowania i praktyki o charakterze seksualnym, które
mogą obejmować, ale nie stanowią katalogu zamkniętego, sugestie lub żądania o
charakterze seksualnym, prośby o przysługi seksualne i seksualne, werbalne lub fizyczne
zachowania lub gesty, które są lub mogą być racjonalnie postrzegane jako obraźliwe lub
upokarzające;
12) Przemoc emocjonalna – każdy akt powodujący naruszenie godności osobistej dziecka,
ukierunkowany na wyrządzenie krzywdy, tj. poniżanie, krytykowanie, upokarzanie lub
ośmieszanie dziecka, brak odpowiedniego wsparcia i uwagi, powodujące obniżenie jego
poczucia wartości. Przemoc emocjonalna to uporczywe emocjonalne maltretowanie
dziecka. Przemoc emocjonalna może polegać na celowym mówieniu dziecku, że jest
bezwartościowe, niekochane i nieodpowiednie. Może obejmować nie dawanie dziecku
możliwości wyrażania swoich poglądów, celowe uciszanie go lub “wyśmiewanie” tego, co
mówi lub jak się lub jak się komunikuje. Przemoc emocjonalna często występuje jako
wzorzec celowego, długotrwałego, powtarzającego się nie fizycznego zachowania w
ramach relacji zróżnicowanych pod względem władzy. Przemoc emocjonalna może
obejmować zastraszanie – w tym zastraszanie w Internecie poprzez sieci społecznościowe,
gry online lub telefony komórkowe – również przez rówieśników dziecka
13) Dane osobowe dziecka – wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.
14) Dane szczególnej kategorii – m.in. dane dotyczące zdrowia, pochodzenia rasowego lub
etnicznego, dane dotyczące wyznania, dane genetyczne, biometryczne, ujawniające
poglądy polityczne, światopoglądowe, dane dotyczące seksualności lub orientacji
seksualnej.
Rozdział II
Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem Placówki, a w szczególności
zachowania niedozwolone wobec małoletnich
- Personel medyczny ma obowiązek umożliwić obecność rodzica lub opiekuna prawnego podczas
wykonywania czynności diagnostycznych i leczniczych osoby małoletniej. Jest to najważniejszy
element, który zapewnia małoletniemu pacjentowi niezbędne poczucie bezpieczeństwa i
komfortu. Ponadto to właśnie rodzice lub osoby sprawujące opiekę nad małoletnim najlepiej
znają jego potrzeby i zachowania. - Personel medyczny powinien w miarę możliwości uwzględniać zgłaszane indywidualne
potrzeby małoletniego pacjenta zapewniające mu dodatkowy komfort korzystania ze
świadczeń zdrowotnych, o ile nie stoją one w sprzeczności z prawidłowym wykonaniem
świadczenia zdrowotnego (np. prawo do wniesienia do gabinetu lekarskiego niewielkiej
zabawki, maskotki itp.). - Personel medyczny powinien pozwolić małoletniemu pacjentowi na wypowiadanie się w
kwestii planowanych lub udzielanych mu świadczeń opieki zdrowotnej ochrony zdrowia.
Pacjent powyżej 16 roku życia ma prawo do pełnej informacji medycznej i decydowania o
procesie diagnostyczno-terapeutycznym. - Personel medyczny powinien zachować wyrozumiałość w relacjach z małoletnimi pacjentami,
ich przedstawicielami ustawowymi i opiekunami prawnymi pamiętając, że w niektórych
sytuacjach mogą znajdować się poza strefą swojego komfortu, szczególnie podczas świadczeń
zdrowotnych takich jak ekstrakcja zęba czy leczenie pacjenta zgłaszającego się z nasilonym
bólem. - Niedozwolone są wszelkie zachowania personelu, które miałyby na celu wywołanie u
małoletniego pacjenta strachu, poczucia zagrożenia lub przymusu podczas udzielania
świadczeń zdrowotnych. Niedozwolone jest wymuszanie na małoletnim pacjencie określonych
zachowań czy współpracy z personelem medycznym przy pomocy krzyku. Personel medyczny
nie powinien pozwalać na to, aby tego rodzaju metody stosowane były także w Placówce przez
przedstawicieli ustawowych lub opiekunów prawnych małoletniego pacjenta. - Niedopuszczalne jest utrzymywanie kontaktów opartych na udzielaniu gratyfikacji finansowej
lub materialnej wynikających z wykorzystywania przewagi fizycznej, stosunku władzy bądź
zależności dziecka, a których intencją jest satysfakcja lub spełnienie potrzeb pracownika. - Zasady bezpiecznych relacji pracowników z dziećmi obowiązują każdego pracownika a także
każdą osobę mającą kontakt z dziećmi znajdującymi się pod opieką szkoły, jeśli kontakt ten
odbywa się za zgodą szkoły i/lub na jej terenie. - Personel nie kontaktuje się prywatnymi kanałami komunikacji z małoletnimi bez wiedzy ich
opiekunów. - Przed nawiązaniem współpracy z daną osobą, Placówka ma obowiązek sprawdzić czy osoba ta
figuruje w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (Rejestr z dostępem
ograniczonym oraz Rejestr osób w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw
przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie
o wpisie w Rejestrze). - W celu monitorowania bezpieczeństwa w Placówce, poza wykonaniem obowiązku określonego
w ustępie 9, Placówka dokonuje każdego roku sprawdzenia figurowania personelu w Rejestrze. - W przypadku powzięcia informacji o wszczęciu wobec członka personelu postępowania
karnego o przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub przestępstwo przeciwko
małoletniemu Zarząd Oddziału niezwłocznie odsuwa taką osobę od wszelkich form kontaktu z
małoletnimi.
Rozdział III
Zasady i procedury podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia
lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego
- Zagrożenie bezpieczeństwa dzieci może przybierać różne formy i przebiegać z wykorzystaniem różnych sposobów kontaktu i komunikowania.
- Krzywda małoletniego dziecka może przejawiać się w szczególności poprzez: –
popełnienie przestępstwa na szkodę małoletniego (np. przemoc fizyczna,
wykorzystywanie seksualne) – doszło do innej formy krzywdzenia niebędącej przestępstwem, takiej jak np. przemoc domowa niespełniająca znamion przestępstwa znęcania, krzyk, poniżanie, wyśmiewanie, klapsy, presja i wymagania przekraczające możliwości dziecka
doszło do zaniedbania potrzeb życiowych, bytowych i higienicznych dziecka
(niedożywienie, brak warunków higienicznych, niezapewnianie niezbędnej opieki, brak odzieży). - Procedury interwencji sformułowano tak, by wspierać pracowników w realizowaniu prawnego i
społecznego obowiązku reagowania w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka. - Celem interwencji jest zatrzymanie krzywdzenia dziecka i zapewnienie mu bezpieczeństwa.
- Personel zwraca uwagę na sygnały, objawy i ślady świadczące o podejrzeniu krzywdzenia
małoletniego pacjenta. - Każda osoba będąca członkiem personelu jest zobowiązana i uprawniona do reagowania, w
przypadku podejrzenia, że małoletni pacjent jest krzywdzony. - Źródłem krzywdy dziecka może być zachowanie rodziców, opiekunów prawnych, innej osoby
bliskiej dla małoletniego, a także zachowanie osób trzecich. - W przypadku podejrzenia, że popełniono przestępstwo na szkodę małoletniego pacjenta
należy złożyć zawiadomienie na Policję lub do prokuratury. W przypadku podejrzenia, że życie
lub zdrowie małoletniego pacjenta jest zagrożone z uwagi na stosowanie wobec niego
przemocy domowej, personel niezwłocznie zgłasza ten fakt na Policję. - W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że małoletni doznaje innej formy krzywdzenia, o
której mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (tj.
działaniom naruszającym jego prawa lub dobra osobiste przez wykorzystanie przewagi
fizycznej, psychicznej lub ekonomicznej, w szczególności zachowania naruszające godność,
nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na zdrowiu fizycznym
lub psychicznym, wywołujące cierpienie lub krzywdę lub wzbudzające poczucie zagrożenia,
poniżenia lub udręczenia) personel medyczny jest uprawniony do wszczęcia procedury
“Niebieskie Karty”. - W pozostałych przypadkach podejrzenia krzywdzenia małoletniego pacjenta (np. zaniedbanie
potrzeb życiowych, bytowych i higienicznych dziecka) Placówka może wystąpić do jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w celu udzielenia wsparcia lub do sądu rodzinnego o wgląd
w sytuację dziecka oraz wgląd w sytuację rodziny. - Wszystkie osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych powzięły
informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do
zachowania poufności, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w
ramach działań interwencyjnych. - Wszelkie informacje dotyczące podejrzenia krzywdzenia małoletniego pacjenta personel
Placówki zgłasza kierownikowi Placówki lub osobie przez niego upoważnionej. - Za wszczęcie odpowiedniej procedury związanej z podejrzeniem krzywdzenia dziecka i za
zawiadomienie właściwych organów publicznych odpowiedzialny jest kierownik Placówki lub
osoba przez niego upoważniona. - W przypadku zauważenia krzywdzenia dziecka przez personel medyczny, należy podjąć kroki
interwencyjne zależne od zaistniałej sytuacji: – gdy zachowanie było jednorazowe i o niewielkiej intensywności wkroczenia w dobra
dziecka należy przeprowadzić rozmowę dyscyplinującą z pracownikiem lub
współpracownikiem, – gdy naruszenie dobra dziecka jest znaczne lub się powtarza, rekomenduje się rozwiązanie
stosunku prawnego z osobą, która dopuściła się krzywdzenia. - Każdy przypadek podjęcia interwencji podlega zgłoszeniu i odnotowaniu w rejestrze. Rejestr
prowadzi Kierownik Placówki.
Rozdział IV
Zasady przeglądu i aktualizacji standardów
- Kierownik Placówki jest odpowiedzialny za Standardy ochrony małoletnich w Placówce.
- Kierownik Placówki jest odpowiedzialny za standardy ochrony dzieci, raz na 2 lata
przeprowadza wśród personelu ewaluację stanu znajomości i przestrzegania standardów
ochrony dzieci oraz potrzeby wprowadzenia zmian w tych standardach. Wzór ankiety stanowi
Załącznik [nr 1] do niniejszych Standardów. - Wnioski z analizy będą każdorazowo podstawą do ewentualnej zmiany Standardów ochrony
małoletnich. - Kierownik Placówki jest odpowiedzialny za monitorowanie realizacji Standardy, za
reagowanie na sygnały naruszenia Standardów oraz za proponowanie zmian w Standardach. - Kierownik Placówki wprowadza do Standardy niezbędne zmiany i ogłasza personelowi nowe
brzmienie Standardów.
Rozdział V
Przepisy końcowe
- Dokument „Standardy Ochrony Małoletnich” jest dokumentem ogólnodostępnym dla
pracowników, małoletnich oraz ich rodziców/opiekunów. - Niniejsze Standardy ochrony małoletnich są umieszczone na stronie internetowej Placówki
oraz wywieszone w widocznym miejscu w miejscu prowadzenia działalności. - Każdy osoba zatrudniona w Placówce, niezależnie od formy prawnej, w jakiej została
zatrudniona, potwierdza na piśmie, że zapoznała się ze niniejszymi Standardami ochrony
małoletnich i zobowiązuje się je stosować. - Zgłoszone zdarzenia wskazujące na podejrzenie krzywdzenia małoletniego przechowuje
kierownik Placówki, w szczególności przechowaniu przez kierownika Placówki podlegają
zgłoszenia i zawiadomienia do organów państwowych. - Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia
- Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla personelu, w szczególności poprzez umieszczenie
na stronie internetowej. - Personel potwierdza zapoznanie się z treścią Standardów własnoręcznym podpisem.
